Structureel Coöperatief Leren (SCL)

Eén van onze kernwoorden is het woord “coöperatief”. In het artikel hieronder leggen we uit waarom we op onze school gekozen hebben voor het Structureel Coöperatief Leren als rode draad voor ons onderwijs.

Coöperatief leren gaat voor ons verder dan het leren van kinderen. Het geeft ook aan hoe wij als team ons samen verder willen ontwikkelen en hoe wij om willen gaan met de “partners” in ons gebouw en in onze wijk.
Onze school maakt samen met nog 19 andere scholen deel uit van stichting De Waarden. In het strategisch beleidsplan van deze stichting “Samen Ontwikkelen” nemen de zgn. “21st century skills” een belangrijke plaats in. Deze “skills” zijn nodig voor leerlingen om goed te kunnen functioneren in de (toekomstige) samenleving. Deze competenties (vaardigheden) zijn o.a. samenwerken, communiceren, probleem oplossend vermogen, kritisch denken en sociale vaardigheden. Zaken die door middel van SCL (nog meer) ontwikkeld kunnen worden.

Wat is Structureel Coöperatief Leren?
Structureel coöperatief leren is een manier van werken die bij alle vakken kan worden toegepast. De lesmethodes voor bijvoorbeeld rekenen, taal en lezen blijven uitgangspunt. Als het zinvol is om het doel van de les te bereiken, kunnen er didactische structuren worden ingezet. Deze structuren moeten echter wel aan een 4-tal basisprincipes voldoen. We zeggen dan dat de gebruikte structuren “GIPS” moeten zijn. GIPS staat dan voor:
G=gelijke deelname. Dit betekent dat ieder kind inbreng heeft en actief participeert in het leerproces,
I= individuele aansprakelijkheid. Ieder teamlid is aanspreekbaar op het resultaat,
P= positieve wederzijdse afhankelijkheid, dat wil zeggen dat de leerlingen elkaar nodig hebben om de opdracht te kunnen volbrengen,
S= simultane actie. Er zijn meerdere kinderen tegelijk actief.
De didactische structuren die we gebruiken hebben namen als Tweepraat, Tweetal Coach, Mix & Koppel, Tafelrondje etc.

foto SCL 1

Waarom coöperatief leren?
Leerlingen die coöperatief leren, werken op een gestructureerde manier samen in kleine, veelal heterogeen samengestelde groepjes (heterogeen wil zeggen: verschillende niveaus door elkaar). De achterliggende gedachte is dat kinderen niet alleen leren van de interactie met de leerkracht, maar ook van de interactie met elkaar. De leerlingen zijn actief met de leerstof bezig, ze praten er met elkaar over, waardoor de inhoud van de stof meer betekenis voor hen krijgt en beter beklijft (zie afbeelding hersenen). Door de samenwerking in een groepje, ontwikkelen leerlingen samenwerkingsvaardigheden.

hersenen

Binnen coöperatief leren kunnen verschillen tussen leerlingen benut worden: de ’sterke’ leerlingen zijn model voor de ‘zwakkere’ leerlingen en helpen hen. Op hun beurt krijgen de ’sterke’ leerlingen meer inzicht in de leerstof door de uitleg die ze aan anderen geven. Door samen te werken, leren de leerlingen in een groep elkaar beter kennen. Er ontstaat een klimaat in de klas waarin leerlingen elkaar waarderen, begrip voor elkaar hebben en bereid zijn elkaar te helpen.

foto SCL 2
Voorwaarde om optimaal te kunnen leren is een goed pedagogisch klimaat in de groep. D.m.v. de didactische structuren, we noemen ze dan team- en klasbouwers, wordt hier structureel aandacht aanbesteed. Leerlingen zitten bij ons dan ook altijd in een team. (bij voorkeur bestaande uit 4 leerlingen). Deze teams worden voor elke vakantie gewisseld. Een teambouwer is een structuur die alleen binnen een team wordt uitgevoerd en heeft niet met lesstof te maken. De bedoeling is dat de leerlingen in een team elkaar beter leren kennen. Het onderwerp van een klasbouwer heeft ook nooit met lesstof te maken. Doel van een klasbouwer is om alle leerlingen van een groep elkaar beter te leren kennen. Met name in het begin van het schooljaar worden veel klasbouwers ingezet. Om leerlingen zich zo snel mogelijk thuis te laten voelen in hun nieuwe groep is het belangrijk dat er veel herkenbaarheid is. Begrippen als het stilteteken, oogmaatje, schoudermaatje, liniaalstem, teamstem etc. worden dan ook in alle groepen gehanteerd.

foto SCL 3

Door de keuze voor SCL hopen we te bereiken:

  • dat ons onderwijs aansluit bij de leerlingen van de 21e eeuw,
  • dat leerlingen een hoge mate van betrokkenheid hebben omdat ze zelf initiatieven mogen nemen, elkaar mogen helpen en samen problemen mogen oplossen,
  • meer zelfwerkzaamheid van leerlingen in het primaire proces,
  • dat er meer sociale verbinding in de groepen ontstaat,
  • dat leerlingen in natuurlijke situaties hun sociale vaardigheden ontwikkelen,
  • dat het verwerken van de leerstof efficiënter gaat (verhoging effectieve leertijd),
  • dat leerlingen leren discussiëren en vragen stellen,
  • er veel activiteit in de lessen is.

foto SCL 4

Voor meer informatie verwijzen wij u graag naar de officiële website van Kagan Coöperatief Leren.

Zeven leerkrachten die dit schooljaar op De Arenberg zijn gestart, hebben de afgelopen maanden een SCL-training gehad. Meer informatie hierover en de ervaringen van een aantal collega’s kunt u lezen in de coöperatief-leren-krant.

Eerder zijn al verschenen:
coöperatief-leren-krant eerste editie

coöperatief-leren-krant tweede editie

coöperatief-leren-krant derde editie

coöperatief-leren-krant vierde editie

Actueel

Week van de Mediawijsheid

Van vrijdag 17 november t/m vrijdag 24 november is de week van de Mediawijsheid. Dit schooljaar doen we hier voor het eerst aan mee. In elke groep wor ...
[lees verder]

mozaïekbankjes

Een aantal weken heeft de werkgroep Kleurrijk Serena, de wijk en de kinderen van De Kleurenboom gewerkt aan het maken van zitelementen. Deze zijn gema ...
[lees verder]

succesvolle ontruimingsoefening

Op donderdag 26 oktober hebbenn we onze eerste ontruimingsoefening van dit schooljaar gehouden. We willen namelijk graag dat, in geval van een calamit ...
[lees verder]

Ouderportaal ParnasSys

Heeft u al een kijkje genomen op het ouderportaal van ParnasSys? Hierlangs blijft u goed op de hoogte van o.a. de vorderingen van uw kind(eren)! Klik ...
[lees verder]